Samenspel warmtepomp en cv-ketel hybride systeem in de praktijk
Uko Reinders – Vakblad Warmtepompen
Online artikel - 28 mei 2026
De nieuwe 3,7 kW binnen opgestelde hybride warmtepomp Interion van ATAG draaide een jaar lang in de woning van medewerker Roy Janssen. Het betreft een jarenzeventig twee-onder-een-kapper met bestaande radiatoren. Janssen deelt de gegevens van de monitoring en het samenspel met de cv-ketel in het bijzonder. En hij maakt een vergelijking met zijn eerdere verwarmingssystemen.
In maart 2025 werd de 3,7 kW Interion op de zolder van de woning van Roy Janssen, hoofd product management bij ATAG, geïnstalleerd. De Interion is een nieuwe warmtepomp van ATAG die gemaakt is voor binnenopstelling. Omdat de warmtepomp via twee luchtkanalen met de buitenlucht verbonden moet zijn, is de zolder vaak de beste plek. De verbinding is nodig om lucht door de verdamper te laten leiden. De warmtepomp maakt geen gebruik van de binnenlucht, zoals bij ventilatiewarmtepompen.
De woning
De twee-onder-een-kapper uit 1976 met een vloeroppervlakte van 150 m² wordt bewoond door vijf personen en er wordt gekookt op gas. Het afgiftesysteem bestaat uit oude radiatoren, type 22, die via gelaste stalen leidingen met 3/8” aansluitingen zijn verbonden met de warmtepomp en de nieuwe ATAG iQ ketel.
De woning is verder volledig voorzien van HR++ glas en het dak is geïsoleerd met steenwol platen. De spouwmuren zijn matig geïsoleerd.
Hybride systeem
De woning werd aanvankelijk met een gasketel verwarmd. Daar werd in 2018 een lucht/water-warmtepomp aan toegevoegd, waardoor een hybride systeem ontstond. Hierdoor nam het gasverbruik met 968 m³, ofwel 9.465 kWh, af. Het elektriciteitsgebruik steeg vanwege de warmtepomp met 2.289 kWh. De SCOP van het systeem was 3,7.
De lucht/water-warmtepomp werd in 2025 vervangen door de Interion, waarna het gasgebruik weer met 134 m³ toenam.
Jaarverbruik woning bij verschillende warmtebronnen
| Kenmerk |
Alleen cv-ketel |
+ Energion 4 kW buitenunit |
+ Interion 4 kW binnenunit |
| Jaar |
2017-2018 |
2018-2019 |
2025-2026 |
| Gasverbruik |
1.403 m³ |
435 m³ |
569 m³ |
| Elektriciteitsverbruik |
3.558 kWh |
5.847 kWh |
5.595 kWh |
| SCOP |
- |
3,7 |
3,5 |
| Graaddagen |
2.782 |
2.754 |
2.690 |
| Zonuren |
2.003 |
1.998 |
2.020 |
Lagere SCOP
Met de overstap op de Interion ging de SCOP iets omlaag naar 3,5. Dat is volgens Janssen het gevolg van de niet optimale luchtdoorstroming in de luchtkanalen en de verdamper.
“Dat een warmtepomp met een buitenunit een hogere SCOP heeft komt doordat de lucht vrij spel heeft die daardoor relatief gemakkelijk door de verdamper getransporteerd kan worden. Daardoor kan de warmtepomp meer energie opnemen.”
Een buitendeel kan dan beter zijn voor de efficiëntie, maar de plaatsing en het geluid kunnen obstakels zijn. Janssen: “Die vallen bij een binnen geplaatste warmtepomp weg, maar dat betekent dus wel dat je een iets lagere COP voor lief moet nemen. Dat is het eerlijke verhaal.”
Analyseren samenspel
Het warmtepompsysteem van ATAG is voorzien van software en tal van sensoren, waardoor de werking goed bijgehouden kan worden. Naast alle temperaturen wordt bijvoorbeeld ook de frequentie van de warmtepomp gemonitord.
Het monitoren van de Interion gaf de mogelijkheid om het samenspel tussen de cv-ketel en warmtepomp goed te analyseren. Ze functioneren ook in parallelbedrijf. Als de warmtepomp niet meer in staat is om voldoende vermogen te leveren, gaat de cv-ketel meedoen en blijft de warmtepomp draaien.
De warmtepomp is daarin leidend en zorgt met de pomp ook voor de distributie door het afgiftesysteem. Dat parallelbedrijf werkt goed zolang de retourtemperatuur laag genoeg is. Dan kan de warmtepomp met een hoog rendement warmte toevoegen.
Waarom geen ventilatielucht als bron?
Ventilatielucht wordt door de Interion niet als bron gebruikt, terwijl dat wel een groot voordeel heeft. Die lucht is namelijk opgewarmd, waardoor de warmtepomp minder energie nodig heeft om hogere temperaturen te maken. Dat zorgt voor een hogere COP.
Dat ATAG desondanks toch een andere keuze maakt, komt volgens het bedrijf doordat het voor de warmtepomp niet mogelijk is om voldoende energie uit de binnenlucht te halen. De 850 m³/uur die nodig is, wordt volgens het bedrijf met alleen ventilatielucht niet gehaald.
Ook zorgt de lucht die uit een woning komt, vooral uit de keuken en badkamer, voor vervuiling van de verdamper. Daarnaast noemt het bedrijf dat de luchtstroom van het ventilatiesysteem en die van de warmtepomp niet goed samengaan. Er is vaak sprake van drukverschillen, waardoor luchtstromen instabiel worden en trillingen of resonantie kunnen ontstaan. Dat is niet goed voor de geluidsbeleving, wat essentieel is voor een warmtepomp.
Met stapjes omhoog
In de regeling is een nachtverlaging naar 18,5 °C opgenomen. ’s Morgens gaat de temperatuur omhoog. Dat gebeurt in hele kleine stapjes, waarbij de 20 °C pas tegen de avond wordt bereikt.
Dat de temperatuur in de kamer niet zo snel mogelijk op 20 °C wordt gebracht, heeft te maken met het maximaliseren van het rendement van de warmtepomp. Janssen: “Om de COP zo hoog mogelijk te houden is het belangrijk om rekening te houden met de buitentemperatuur. Hoe hoger die is, hoe hoger de COP. Daarom is het beter om de warmtepomp harder te laten draaien als de buitentemperatuur op z’n hoogst is. Dat is voor ’s middags het geval.”
Ondersteunende acties
Op een gemiddelde winterdag ligt de aanvoertemperatuur overdag op zo’n 40 °C. De stooklijn bepaalt dan dat het soms nodig is om de cv-ketel mee te laten doen.
Janssen: “Als het nodig is springt de cv-ketel met korte ondersteunende acties bij, waarbij de binnentemperatuur een kleine boost krijgt en de warmtepomp het weer alleen overneemt. Op een gemiddelde winterdag doet de cv-ketel op deze manier een paar keer per dag mee, maar dat kan op koude dagen flink oplopen waarbij de ketel ook langer aan staat.”
Monitoring op 25 december 2025
Een uitdraai van de monitoring van de warmtepomp bij Janssen op 25 december 2025 laat een koude dag zien, met een gemiddelde temperatuur van -2,6 °C. De cv-ketel doet korte periodes mee. De warmtepomp toert dan terug en gaat defrosten.
De lijnen in de monitoring staan voor:
- Lichtgroen: draaifrequentie compressor
- Grijs: aanvoertemperatuur vanaf gasketel
- Rood: aanvoertemperatuur cv-ketel + warmtepomp
- Paars: retourtemperatuur
- Roze: temperatuur in woning
- Zwart: buitentemperatuur
- Donkergroen: warmtevraag
Koude dagen
Op een echte koude dag ligt ook de aanvoertemperatuur een stuk hoger, maar ook weer niet op 70 °C. Janssen neemt 25 december 2025, met een gemiddelde temperatuur van -2,6 °C, als voorbeeld.
“Tijdens het aanwarmen lag de aanvoertemperatuur op circa 51 °C. De retourtemperatuur lag op 31 °C en de delta T dus op 20 °C. De warmtepomp verhoogde de 31 °C retourtemperatuur naar 36 °C; de gasketel maakte er daarna 51 °C van. Hierdoor gaat de COP van de warmtepomp niet onderuit en hoeft de ketel niet zo veel bij te stoken.”
Ook vanwege defrosten is het volgens Janssen belangrijk dat de cv-ketel meedoet. “Er wordt dan warmte onttrokken aan het afgiftesysteem, maar de cv-ketel kan er dan voor zorgen dat de aanvoertemperatuur nog comfortabel hoog blijft.”
Voor- en najaar
Wat overblijft zijn de periodes in het voor- en najaar met vaak weinig warmtevraag, waarbij pendelen op de loer ligt. Maar daar heeft de Interion volgens Janssen geen last van.
“De Interion draait ook als het minder koud is voor lange periodes. Dat is mogelijk doordat de warmtepomp ver kan terugmoduleren; tot 800 watt. En ook in een woning met traditionele radiatoren is met dit lage vermogen een extra buffervat niet nodig. Verder hoeft de gasketel in het voor- en najaar nauwelijks bij te springen.”
Monitoring op 13 mei 2026
Een uitdraai van de monitoring van de warmtepomp bij Janssen op 13 mei 2026 laat een typische voorjaarsdag zien, maar wel een dag aan de koude kant. De warmtepomp draait voor kortere en lagere periodes en moduleert, maar pendelt niet.
De lijnen in de monitoring staan voor:
- Lichtgroen: draaifrequentie compressor
- Grijs: aanvoertemperatuur vanaf gasketel
- Rood: aanvoertemperatuur cv-ketel + warmtepomp
- Paars: retourtemperatuur
- Roze: temperatuur in woning
- Zwart: buitentemperatuur
- Donkergroen: warmtevraag