BENG-eisen & TOjuli

Vanaf 1 januari 2021 moeten vergunningaanvragen voor alle nieuwbouw (zowel woningbouw als utiliteitsbouw) voldoen aan de eisen van bijna-energieneutraal-gebouwen (BENG). Dat heeft Minister Ollongren bekend gemaakt. BENG geeft aan hoe energiezuinig het gebouwtype is en heeft te maken met de energieprestatie. Tot nu toe werd dit uitgedrukt in de EnergiePrestatieCoëfficiënt (EPC). Als maatstaf voor de energieprestatie bleek de EPC steeds minder geschikt. Om deze reden is BENG ontwikkeld waarmee strengere eisen gesteld worden om zo de energievraag van de woning te beperken. Naast BENG komt er nog een extra eis bij: TOjuli.
Wat dit betekent, wordt hieronder uitgelegd.

Advies aanvragen bij ATAG

Wat is BENG?

De BENG-eisen (Bijna EnergieNeutrale Gebouwen) vervangen de EPC-regels.

De EPC methode geeft één waarde voor de energieprestatie van een gebouw. Binnen deze waarde kan een matige score op het ene aspect, worden gecompenseerd met een hoge waarde op een ander aspect. ‘Compenseren’ is door de BENG-eisen niet meer mogelijk.

Bestaande gebouwen hoeven nog niet aan de BENG-eisen te voldoen; de Energie-Index en het Energielabel, waarmee de energieprestatie van bestaand vastgoed in kaart wordt gebracht, blijven bestaan.

Wat is TOjuli?

Een gezond en comfortabel huis is niet snel te warm. Ook niet gedurende een lange hete zomer. Woningen worden steeds beter geïsoleerd waardoor de warmte, eenmaal binnen, langer blijft hangen en de kans op oververhitting sterk toeneemt. In de huidige bouwregelgeving is hier tot nu toe geen aandacht aan gegeven, maar dat gaat veranderen.

Voor nieuwbouwwoningen wordt een grenswaarde gesteld aan de kans op temperatuuroverschrijding. Deze kans wordt aangeduid met het TOjuli-getal (TO = Temperatuur Overschrijding). Hoe kleiner dit getal, hoe kleiner het risico van oververhitting. Dus hoe groter de kans dat de woning ook in de zomer comfortabel is.
De aanvankelijke invoeringsdatum van 1 juli 2020 wordt niet gehaald, maar per 1 januari 2021 wordt de TOjuli-eis van kracht. Dit betekent dat een nieuwbouwwoning vanaf dat moment niet alleen aan de BENG-eisen moet voldoen, maar ook aan die van TOjuli.

Hoe je TOjuli moet berekenen, staat in de NTA 8800. Die berekening valt in de meeste gevallen samen met de BENG-berekening. Daarom worden beide regels ook tegelijkertijd ingevoerd.

Eisen voor BENG 1, 2 en 3 & TOjuli

Er zijn drie BENG-eisen die voortvloeiden uit het Energieakkoord voor duurzame groei en uit de Europese richtlijn EPBD. BENG 1 geldt voor de schil van het gebouw. BENG 2 heeft te maken met de eis dat resterende energiebehoefte zo efficiënt mogelijk moet worden opgewekt. BENG 3 bepaalt dat de energievraag van een gebouwtype zo veel mogelijk uit hernieuwbare energie bestaan. Daarnaast gaat de nieuwe eis in om oververhitting in de woningbouw te voorkomen: TOjuli .

Concreet moet alle nieuwbouw moet vanaf 2021 voldoen aan de volgende indicatoren:
1. BENG 1: Maximale energiebehoefte in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar
2. BENG 2: Maximale primaire fossiele energieverbruik, eveneens in kWh per m2 gebruiksoppervlak per jaar
3. BENG 3: Minimale aandeel hernieuwbare energie in procenten
4. TOjuli op woning/appartementniveau: < 1,0 (indien geen actieve koeling aanwezig), een alternatief hiervoor vormt het opstellen van een dynamische simulatieberekening met een grenswaarde GTO (gewogen temperatuur overschrijding) van maximaal 450 uur.

De eisen zijn verschillend voor ieder gebouwtype. Zo worden er andere eisen gesteld aan overheidsgebouwen, dan aan utiliteitsbouw of woningen.

BENG en TOjuli voorbeelden

Bij de huidige EPC is geen relatie met energieverbruik per m2. De BENG-eisen houden hier wel rekening mee. Zo gaat voor BENG 1 voor de meeste tussenwoningen hiermee van 70 kWh/m²jr naar 55kWh/m²jr. Ook een deel van hoek- en twee-onder-een-kapwoningen en een beperkt deel van de vrijstaande woningen krijgt te maken met een aangescherpt ‘BENG 1’-regime.

Bij BENG 2 wordt gekeken we naar het fossiele energieverbruik en naar het energiegebruik voor verwarming, koeling, ventilatie en warm tapwater. Met de inzet van PV-panelen of andere hernieuwbare energiebronnen kan het primaire energieverbruik worden gecompenseerd met de opgewekte energie om zo aan BENG 2 te voldoen. De inzet van het aandeel hernieuwbare energie zal veelal bestaan uit het aandeel zonnepanelen, zonneboilers en warmtepompen.

Bij BENG 3 kunt u denken aan de inzet van zonnepanelen in combinatie met een warmtepomp.

TOjuli kan in de praktijk leiden tot maatregelen op het gebied van zonwering, warmtepomp met koeling, de afmeting van ramen, de toevoeging van een overstek of zomernachtventilatie.

Wat betekent de aangescherpte eisen voor u als architect, woningbouwcorporaties, aannemer of projectontwikkelaar?

De nieuwe BENG-eisen en de nieuwe eis TOjuli worden op een andere manier ingestoken dan de EPC. De BENG- eisen geven meer garanties dat een gebouw energiezuinig wordt ontworpen dan de EPC. De indicatoren hangen met elkaar samen en kunnen elkaar niet compenseren.

Wat betekent de aangescherpte eisen voor de bewoner?

De eisen uit het Bouwbesluit hielden geen rekening met het energieverlies van de woning. In de nieuwe bouwregelgeving is er meer aandacht voor wooncomfort en een gezond binnenklimaat. In goed geïsoleerde woningen is een gezond binnenklimaat in grote mate afhankelijk van de voorzieningen voor luchtverversing in gebouwen. Bewoners zijn geneigd om bij tocht de ventilatieopeningen af te sluiten, waardoor er voor de gezondheid nadelige situatie kan ontstaan. Dit wordt voorkomen door een maximum te stellen aan de luchtsnelheid van verse (koude)ventilatielucht in gebouwen. Door de BENG-eisen en TOjuli worden de woningen kwalitatief beter, omdat het wooncomfort voor de bewoner een belangrijk aspect is van de eisen.

Hoe zijn de BENG-eisen tot stand gekomen?

Sinds de introductie van de BENG-eisen in 2015, is er veel geëxperimenteerd met deze nieuwe manier van eisen stellen (in plaats van de EPC). Naar aanleiding hiervan zijn de BENG-eisen aangepast. In 2018 is getoetst of de voorgenomen BENG-eisen op een kostenoptimaal niveau liggen. De kostenoptimalisatiestudie is eind 2018 afgerond en gepubliceerd. Vanaf 2 februari 2019 vond een internetconsultatie plaats en kon de markt reageren op de nieuwe BENG-eisen. De uitkomsten van deze internetconsultatie zijn meegenomen in het verdere proces.

De minister heeft goed naar de adviezen geluisterd en op basis hiervan zijn de BENG-eisen aangepast en vastgesteld. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties heeft op 11 juni 2019 een open brief verstuurd aan de voorzitter van de Tweede Kamer, waarbij de BENG-eisen zijn gedeeld.

De datum waarna vergunningsaanvragen aan de BENG-eisen moeten voldoen is tweemaal verschoven wegens vertraging in de oplevering van de UNIEC 3 software. Deze software berekent of bouwplannen de gestelde normen behalen. De oorspronkelijke ingangsdatum was 1 januari 2020. Na eerder uitstel tot 1 juli 2020, werd begin dit jaar bekend gemaakt dat de invoering van de BENG-eisen opnieuw met een half jaar werd uitgesteld tot 1 januari 2021. De eis TOjuli wordt tegelijkertijd met de ingangsdatum voor nieuwe energieprestatieberekeningen voor BENG opgenomen.

ATAG en House Energy Optimum (HEO)

ATAG heeft om BENG en TOjuli te bereiken samen met vijf A-merken een revolutionair nieuwbouwsysteem voor ontwikkelaars, architecten, woningbouwcorporaties en aannemers samengesteld: HEO. Uitgangspunt was het vinden van het optimum tussen bouwkundige én installatietechnische maatregelen. Daardoor worden energieprestatie, comfort en een gezond binnenklimaat geborgd. Hiermee bereikt u gegarandeerde energiezuinige, comfortabele en gezonde woningen en lagere ontwerp- en bouwkosten. Mét verzekerbare EnergiePrestatieGarantie!

HEO is ontstaan uit een strategische samenwerking tussen ATAG Verwarming, Duco Ventilation & Sun Control, Jaga, Kingspan Insulation, Kingspan Unidek en Ubbink.

Meer over HEO

Persoonlijk advies aanvragen

ATAG helpt u graag om u voor te bereiden op de BENG en de nieuwe eis TOjuli die vaak leidt tot aanvullende maatregelen. Het is vanzelfsprekend dat onze producten voldoen aan de eisen die de BENG en TOjuli stelt. Wij denken graag met u mee om tot de juiste duurzame oplossing te komen voor uw gebouw. Onze adviseurs staan voor u klaar.

Advies aanvragen